एसियाको पहिलो सूचीकृत डिपोजिटरी तथा १९ करोडभन्दा बढी डिम्याट खाताहरूको विश्वसनीय संरक्षक, ‘सेन्ट्रल डिपोजिटरी सर्भिसेस (इन्डिया) लिमिटेड’ (सिडिएसएल) ले रिइम्याजिन आइडियाथन २.० सुरु गर्ने घोषणा गरेको छ। यस कार्यक्रममार्फत देशभरका विद्यार्थीहरूलाई लगानीकर्ता सचेतना, वित्तीय साक्षरता र साइबर सुरक्षासम्बन्धी नवीन समाधानहरू विकास गर्न आमन्त्रण गरिएको छ। यस पहलअन्तर्गत उत्कृष्ट पाँच टोलीहरूका लागि कुल ११ लाख ५० हजार भारतीय रुपैयाँ बराबरको पुरस्कार राशि राखिएको छ।
‘समझ से इन्भेस्टिङ सिम्पल’ भन्ने नाराका साथ ‘विश्व लगानीकर्ता सप्ताह २०२६’ को अवसरमा सुरु गरिएको यो कार्यक्रमले भारतीय धितोपत्र तथा विनिमय बोर्ड (सेबी) को प्रोजेक्ट जागरूकलाई सघाउँछ र यसको ‘मेन्टरिङ अफ युनिभर्सिटी/कलेज स्टुडेन्ट्स बाइ ट्रेनर्स’ (मस्ट) नामक पहललाई परिपूरकको रूपमा सहयोग पुर्याउँछ।
यो कार्यक्रमले बढ्दो डिजिटल जोखिमका बीच बजारमा सूचित सहभागिताको आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्दछ। सेबीको ‘लगानीकर्ता सर्वेक्षण २०२५’ अनुसार, भारतका अनुमानित ३३.७२ करोड घरपरिवारमध्ये ३.२१ करोड घरपरिवार अर्थात् ९.५% ले धितोपत्र बजारका उत्पादनहरूमा लगानी गर्ने गरेका छन्। सिडिएसएलद्वारा उद्धृत सरकारी तथ्याङ्क अनुसार, सन् २०२५ मा साइबर ठगीका कारण २२,४९५ करोड रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी भएको छ, जसमध्ये ७६ प्रतिशत आर्थिक नोक्सानी नक्कली लगानी तथा ट्रेडिङ सम्बन्धी ठगीहरूसँग जोडिएको छ।
सिडिएसएलका प्रबन्ध डायरेक्टर तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नेहाल भोराले बताए अनुसार, यस पहलले विद्यार्थीहरूलाई लगानीकर्ता शिक्षासम्बन्धी पहुँचयोग्य र आकर्षक समाधानहरू सिर्जना गर्न सक्षम बनाउनेछ। प्रस्तावित ढाँचाहरूमा डिजिटल प्लेटफर्म, मोबाइल एप्लिकेसन, वेबसाइट, च्याटबट, खेलहरू, सिमुलेसन, सचेतना अभियान र एआई युक्त सहायकहरू समावेश छन्।
निर्णायक मण्डलको अध्यक्षता एस. रामादोराईले गर्नुहुनेछ, जसको नेतृत्व अनुभवमा टीसीएस र बीएसई समावेश छन्। प्राप्त प्रविष्टिहरूको मूल्याङ्कन नवीनता, प्रयोगकर्ता अनुभव, प्रभाव, सम्भाव्यता, विस्तार क्षमता, पहुँचयोग्यता, तथ्याङ्क सुरक्षा र प्रस्तुतीकरणको स्पष्टताका आधारमा गरिनेछ।
सन् २०२६ अक्टोबर ७ मा दर्ता प्रक्रिया खुला गरियो। यसको पहिलो संस्करणमा २१ राज्य र दुई केन्द्र शासित प्रदेशहरूका करिब १०० संस्थाहरूबाट १,००० भन्दा बढी दर्ताहरू प्राप्त भए। विस्तृत जानकारी https://ideathon.cdslindia.com/ मा उपलब्ध छ
