नेशनल पेमेन्ट्स कर्पोरेसन अफ इण्डिया (NPCI) को पूर्ण स्वामित्वमा रहेको सहायक कम्पनी एनपीसीआई भीम सर्भिसेस लिमिटेड (NBSL) ले डिजिटल वित्तीय पूर्वाधारको माध्यमबाट औपचारिक सेवानिवृत्ति बचतमा पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले भीम पेमेन्ट्स एपमा ‘तत्काल एनपीएस’ सुरु गरेको छ। अक्टोबर १४, २०२६ मा घोषणा गरिएको यो सुविधा पेंशन फन्ड नियामक तथा विकास प्राधिकरण (PFRDA) द्वारा ल्याइएको हो।
यो पहलले पेंशन खाता खोल्दा आइपर्ने प्रशासनिक अवरोधहरूलाई कम गर्न, बैंकद्वारा पहिले नै प्रमाणीकरण गरिएको ‘नो योर कस्टमर’ (KYC) विवरणको उपयोग गर्ने लक्ष्य राखेको छ। १८ देखि ८५ वर्ष उमेर समूहका योग्य भारतीय भारतीय नागरिकहरूले कुनै शाखामा नगई वा नयाँ कागजातहरू बुझाउनु नपर्ने गरी, तीन चरणको प्रक्रियामार्फत ‘नेशनल पेंशन सिस्टम’ (NPS) खाता खोल्न सक्छन्। यसका लागि प्रयोगकर्ताहरूले आफ्नो जन्म मिति प्रविष्ट गर्नुपर्नेछ, उपयुक्त बैंक खाता छनोट गर्नुपर्नेछ र युपीआई मार्फत पहिलो योगदान गर्नुपर्नेछ।
एनपीएसका लागू हुने नियमानुसार, न्यूनतम सुरुवातको योगदान रु. २५० हो भने, त्यसपछिका योगदानहरू रु. १० बाट सुरु गर्न सकिन्छ। यो सुविधाले हाल स्टेट बैंक अफ इण्डिया, एचडीएफसी बैंक, आईसीआईसीआई बैंक, एक्सिस बैंक, इन्डसइण्ड बैंक र बैंक अफ बरोडाका ग्राहकहरूलाई समेटेको छ, अनि आगामी दिनहरूमा अझै धेरै बैंकहरू समाहित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
एनबीएसएलका प्रबन्ध डायरेक्टर तथा सीईओ ललिता नटराजले यो सुविधाले भीमको भूमिकालाई पेन्सन खाता जोड्न सक्ने गरी विस्तार गरेको बताउनुभयो। पीएफआरडीएका अध्यक्ष एस. रामन्नले यो साझेदारीको उद्देश्य देशभरि सेवानिवृत्ति तयारीमा पहुँचलाई अझ सुलभ बनाउनु रहेको बताउनुभयो।
एनपीएस एक न्यूनतम शुल्क लाग्ने, पीएफआरडीएद्वारा नियमित योजना हो, जसले योगदानहरूलाई नियमित पेंशन फन्ड प्रबन्धकहरूद्वारा सञ्चालित बजार-सम्बन्धित फन्डहरूमा लगानी गर्छ। लागू नियमअनुसार कर छुट उपलब्ध छ, जबकि प्राप्त हुने प्रतिफल बजारको कार्यसम्पादनमा निर्भर गर्दछ। यो पहलले डिजिटल भुक्तानीको उपयोग गरी पेंशनमा सहभागिता विस्तार गर्ने पीएफआरडीएको पेंशनयुक्त समाज निर्माण गर्ने सोचलाई समर्थन गर्दछ।
