एचडीएफसी बैंकले आफ्नो सीएसआर पहल ‘परिवर्तन’मार्फत पश्चिम बङ्गालको कूचबिहार जिल्लामा कृषि विकास तथा जल व्यवस्थापन कार्यक्रम सुरु गर्न अम्बुजा फाउन्डेशनसँग सहकार्य गरेको छ। यस परियोजनाको उद्देश्य सिँचाइ पूर्वाधारमा सुधार गर्ने, दिगो कृषि अभ्यासलाई प्रवर्द्धन गर्ने र ग्रामीण जीविकोपार्जनलाई सुदृढ पार्ने रहेको छ, जसबाट हल्दिबारी ब्लकका ६ ग्राम पञ्चायतअन्तर्गतका ४६ गाउँका करिब १४,२५९ घरपरिवार लाभान्वित हुनेछन्। यस कार्यक्रमले कृषिका लागि पानीको उपलब्धतामा सुधार ल्याउन रिभर लिफ्ट सिँचाई प्रणाली, चेक ड्याम र कृषि पोखरीहरू निर्माण गर्नमा जोड दिनेछ। परियोजनाको योजना, कार्यान्वयन र सिँचाई पूर्वाधारहरूको मर्मतसम्भारको रेखदेख गर्न ग्राम विकास समिति, कृषक क्लब र जल उपभोक्ता समूहहरू जस्ता सामुदायिक संस्थाहरू गठन गरिनेछन्। किसानहरुले सौर्य ऊर्जामा आधारित सिँचाइ प्रणाली अपनाउन तालिम पनि प्राप्त गर्नेछन् भने बुढीतिस्ता नदीमा नहरको पुनरुद्धारजस्ता जल संरक्षणका उपायहरू पनि अपनाइनेछन्।
एचडीएफसी बैंककी सीएसआर प्रमुख नुसरत पठानले यस पहलको उद्देश्य लचिलो सिँचाइ पूर्वाधार निर्माण गर्नु, पानीको प्रभावकारी व्यवस्थापनलाई प्रवर्द्धन गर्नु र ग्रामीण महिलाहरूका लागि नयाँ रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्नु रहेको जानकारी दिइन्। अम्बुजा फाउन्डेसनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) चन्द्रकान्त कुम्भानीले ग्रामीण समुदायको आर्थिक अवस्था सुधार्न यो साझेदारीले दिगो खेतीपाती, जल संकलन र महिलाको नेतृत्वमा सञ्चालित उद्यमहरूलाई प्रवर्द्धन गर्ने बताए। यस परियोजनाले पशुपालन र खाद्य प्रशोधनसँग सम्बन्धित आयआर्जनका गतिविधिहरूलाई सहयोग पुर्याउन महिला समूहहरू पनि गठन गर्नेछ। थप पहलहरूमा थोपा तथा फोहोरा (माइक्रो) सिँचाई प्रणाली, पोलिहाउस, जैविक स्रोत केन्द्र, सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने शीतभण्डार (सोलार कोल्ड स्टोरेज), कस्टम हायरिंग सेन्टर, कृषि मेसिनरी बैंक र लघु-उद्यम प्रवर्द्धन समावेश छन्। आयोजनाको अवधि समाप्त भएपछि पनि कल्याणकारी योजना तथा कृषि सेवाहरूमा पहुँच अभिवृद्धि गर्न किसान क्लबहरूलाई सरकारी निकायहरूसँग आबद्ध गरिनेछ। यस पहलले उत्तर बङ्गालको प्रमुख व्यावसायिक तथा कृषि व्यापारिक केन्द्रका रूपमा रहेको सिलगढ़ीमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। छिमेकी कूचबिहारमा कृषि उत्पादकत्वमा वृद्धि र सिँचाइ सुविधामा सुधारले सिलगढ़ीमा कृषि उपजको आपूर्ति बढाउन सक्छ; यसले थोक व्यापारलाई सुदृढ पार्नुका साथै कृषि सामग्रीसम्बन्धी व्यवसायलाई टेवा पुर्याउने र यस क्षेत्रभरि नै ढुवानी, भण्डारण तथा ग्रामीण बजार आबद्धताका लागि नयाँ अवसरहरू सिर्जना गर्ने काम गर्न सक्छ।
कार्यक्रमको शुभारम्भमा एचडीएफसी बैंकका अधिकारीहरू सुमन्त मजुमदार र सौविक भट्टाचार्य, सहायक कृषि डायरेक्टर दीप सिन्हा तथा स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक संस्थाहरूका प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति थियो।
शीर्षक: एचडीएफसी बैंक र अम्बुजा फाउन्डेसनद्वारा कूचबिहारमा ग्रामीण विकास पहलको सुरुवात
एचडीएफसी बैंकले आफ्नो सीएसआर पहल परिवर्तन मार्फत पश्चिम बंगालको कूचबिहार जिल्लामा कृषि विकास तथा कुशल जल व्यवस्थापनसम्बन्धी एक बृहत् कार्यक्रम सञ्चालन गर्न अम्बुजा फाउन्डेसनसँग साझेदारी गरेको छ। सिँचाइ पूर्वाधारमा सुधार, सामुदायिक संस्थाहरूको सुदृढीकरण तथा महिलाको नेतृत्वमा जीविकोपार्जनका अवसरहरूको प्रवर्द्धनमार्फत हल्दिबारी ब्लकका ६ ग्राम पञ्चायतअन्तर्गतका ४६ गाउँका १४,२५९ घरधुरीलाई प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा लाभ पुर्याउने अपेक्षा यस परियोजनाले गरेको छ। यस पहलले कृषिका लागि पानीको उपलब्धतामा सुधार ल्याउन रिभर लिफ्ट सिँचाई प्रणाली, चेक ड्याम र कृषि पोखरीहरू निर्माण गर्नमा जोड दिनेछ। सिँचाइ संरचनाहरूको योजना, कार्यान्वयन र मर्मतसम्भारको रेखदेख गर्न गाउँ विकास समिति, कृषक क्लब र जल उपभोक्ता समूहहरू गठन गरिनेछन्। यस परियोजनामा कृषि उत्पादकत्व र दीर्घकालीन दिगोपन सुधार गर्न बुढी टिस्टा नदी किनारको च्यानल पुनरुत्थान, भू-जल पुनर्भरण, सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने सिँचाई प्रणाली, थोपा तथा फोहोरा सिँचाई, पोलिहाउस, जैविक स्रोत केन्द्र, सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने शीतभण्डार, कृषि मेसिनरी बैंक र कस्टम हायरिंग सेन्टर पनि समावेश छन्। एचडीएफसी बैंककी सीएसआर प्रमुख नुसरत पठानले बताउनुभएअनुसार, यो कार्यक्रमले किसानहरूलाई जल व्यवस्थापनका प्रभावकारी विधिहरू अपनाउन सहयोग पुर्याउने तथा महिलाहरूका लागि दिगो जीविकोपार्जनका अवसरहरू सिर्जना गर्ने कार्यमार्फत समुदायको नेतृत्वमा हुने ग्रामीण विकासप्रति बैंकको प्रतिबद्धतालाई प्रतिविम्बित गर्दछ। अम्बुजा फाउन्डेसनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) चन्द्रकान्त कुम्भानीले ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउन जल संकलन, जलवायु-अनुकूल कृषि र महिला-नेतृत्वका उद्यमहरूलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले यो साझेदारी गरिएको बताएका छन्। पशुपालनमा आधारित प्रशोधन एकाइहरू स्थापना गर्न महिला समूहहरू गठन गरिनेछन् भने, परियोजना सम्पन्न भएपछि पनि कृषि योजना तथा सेवाहरूमा निरन्तर पहुँच सुनिश्चित गर्न किसान क्लबहरूलाई सरकारी निकायहरूसँग आबद्ध गराइनेछ।
यस पहलले उत्तर बङ्गालको व्यापारिक प्रवेशद्वार मानिने सिलगढ़ी बजारका लागि सकारात्मक आर्थिक प्रभाव सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। कूचबिहारमा कृषि उत्पादनमा हुने वृद्धिले सिलगढ़ीका थोक बजारहरूमा कृषि उपजको आपूर्तिलाई सुदृढ बनाउन सक्छ, जसले गर्दा कृषि सामग्री, भण्डारण, कोल्ड-चेन लजिस्टिक र यातायात सेवाहरूको माग बढ्न सक्छ। यस कार्यक्रमले यस क्षेत्रभरि ग्रामीण बजारको आबद्धतामा सुधार ल्याई व्यापारी तथा कृषि-व्यवसायहरूका लागि नयाँ व्यावसायिक अवसरहरू पनि सिर्जना गर्न सक्छ। एचडीएफसी बैंकका अधिकारीहरू सुमन्त मजुमदार र सौविक भट्टाचार्य, सहायक कृषि डायरेक्टर दीप सिंह तथा स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक संस्थाहरूका प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिमा उक्त कार्यक्रमको सुरुवात गरियो।
